<< Geri Yazdır
Tıpta Yapay Zeka Uygulamaları

Tıpta Yapay Zeka Uygulamaları*

Ayşe DEMİRHAN1, Yusuf Alper KILIÇ2, İnan GÜLER1


1 Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Ankara, Türkiye

Department of Computer Engineering, Faculty of Technology, University of Gazi, Ankara, Turkey

2 Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Genel Cerrahi Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye

Department of General Surgery, Faculty of Medicine, University of Hacettepe, Ankara, Turkey

* 5. Cerrahi Araştırma Kongresi (Ankara, 2009 Aralık)'nde kısmen sunulmuştur.

ÖZET

Yapay zeka; zeki makineler özellikle de, zeki bilgisayar programları yapma bilimi ve mühendisliğidir. "Tıbbi yapay zeka"nın temel ilgi alanı klinik teşhis işlemlerini gerçekleştirebilecek ve tedavi önerilerinde bulunabilecek yapay zeka programlarının oluşturulmasıdır. Yapay zeka, karmaşık tıbbi verileri analiz edebilecek yeteneklere sahiptir. Yapay zeka yöntemlerinin bir veri kümesi içindeki anlamlı ilişkileri ortaya çıkarabilme yetenekleri pek çok klinik senaryoda tanı, tedavi ve sonucu tahmin etmek için kullanılmaktadır. Günümüzde yaygın olarak kullanılan başlıca yapay zeka yöntemleri; uzman sistemler, bulanık mantık, genetik algoritma ve yapay sinir ağlarıdır. Tıbbi uzman sistemler tıbbi uzmanların tavsiyeleri doğrultusunda geliştirilir. Hasta verilerine dayanarak, hekime tavsiye ve önerilerde bulunur. Bulanık mantık grinin çeşitli derecelerini bilimsel olarak ifade edebilmekte, yaklaşık sonuçlar çıkarabilmektedir. Tıpta kullanılan çoğu kavram bulanık olduğundan bu kavramlar ve aralarındaki ilişkiler bulanık mantık yöntemiyle temsil edilebilir. Yapay sinir ağları biyolojik sinir sisteminin çalışmasını taklit eden nöronlar içerir. Bu nöronların çeşitli şekillerde birbirilerine bağlanmasıyla bir ağ oluşturulur. Yapay sinir ağları tıbbi araştırma verileri içinden daha önce fark edilmemiş desenleri saptama, sınıflama, tıbbi aygıtların kontrolü, tıbbi görüntülerin karakteristiklerinin tespit edilmesi gibi pek çok uygulamada aktif olarak kullanılmaktadır.  Yapay zeka yöntemlerinin yeterliliği tıbbın neredeyse her alanında araştırılmıştır ve uygulama potansiyeline sahiptir. Halen gelişmekte olan bu yöntemlerin gerçek klinik ortamlarda uygulanmaya başlanmasından önce daha ileri klinik denemelere ihtiyaç vardır. Bu çalışmada farklı yapay zeka yöntemleri gözden geçirilerek, bu yöntemleri kullanan önemli klinik çalışmalar incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yapay zeka, Bulanık mantık, Yapay sinir ağları, Tıpta yapay zeka uygulamaları.

Geliş Tarihi: 08/03/2010 · Kabul Ediliş Tarihi: 15/03/2010

ABSTRACT

Artificial Intelligence Applications in Medicine

Artificial Intelligence (AI) is the science and engineering of creating intelligent machines and especially computer programs. 'Medical AI' is mainly concerned with building computer programs that can perform clinical diagnoses and suggest treatments. AI has the capability of analyzing complex medical data. The ability of AI to detect meaningful relationships in a data set is used in many clinical situations to diagnose, treat and predict the results. The main AI methods used extensively are expert systems, fuzzy logic, genetic algorithm, and artificial neural networks. Medical expert systems are developed according to the recommendations of medical experts. They come up with recommendations and suggestions for the doctors, according to the patient data. Fuzzy logic can scientifically express different shades of gray, and can deduce near results. Since many concepts in medicine are fuzzy, these concepts and their interrelations can be described with fuzzy logic. Artificial neural networks contain neurons that mimic biological nervous systems. A network is obtained by connecting these neurons in various ways. Artificial neural networks are used extensively for determining previously unseen patterns in medical research data, classification, controlling medical devices, and detecting the characteristics of medical images. The abilities of AI methods have been investigated in almost all branches of medicine, and have application potentials. Before applying these still-developing methods in real clinical environments, further clinical experimentations are needed. In this study, different AI methods are reviewed and important clinical studies that have used these methods are investigated.

Key Words: Artificial intelligence, Fuzzy logic, Artificial neural networks, Artificial intelligence applications in medicine.

Received: 08/03/2010 · Accepted: 15/03/2010

Yazışma Adresi/Address for Correspondence

Araş. Gör. Ayşe DEMİRHAN

Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi

Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

Ankara-Türkiye

E-posta: ayseoguz@gazi.edu.tr

[ Tam metin ][ PDF ]
<< Geri Yazdır
 
 
Designed and developed by
Bu site hekimleri sağlık alanında bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler tanı ve tedavi amaçlı kullanıldığında sorumluluk tamamen kullanıcıya aittir.
Tüm hakları 'ne aittir